سديد الدين محمد غزنوى
مقدمه 29
مقامات ژنده پيل ( فارسى )
كتاب ديگرى كه در اين مدت فاصله كشف شده و به طبع رسيده است روضة الرياحين تأليف درويش على بوزجانى به سال 929 هجرى است كه به نوبهء خود پارهاى از مشكلات را حل نموده و در معرفت تاريخ خاندان شيخ جام كمك اساسى و پرارزشى بما داده است « 1 » . * * * نسخهء C همان گونه كه عدهاى از مبهمات چاپ نخست را رفع نموده و تصحيح و تكميل آن را ميسر كرده ، خود مقدارى معضلات جديد پيش آورده است ، خواه از حيث لغات مهجور يا مواضع ناخوانا و خواه در كيفيت روايت اسامى اشخاص و دهكدههاى گمنام . نگارنده تا حدى با فحص در معدودى از كتب موجود كه در دسترس امكان داشته ، در حل اين معضلات كوشيده است . فهرست اعلام جغرافيائى و لغات نادر در اين طبع البته غناى بيشترى يافته است و اين فايده را هم مديون نسخهء C هستيم . * * * معلوماتى كه در باب شيخ جام از حكايات اضافى نسخهء C به دست مىآيد چندان ارزشى ندارد . اين قصص غالبا از نظر مضمون تكرار همان روايات عاميانهء مربوط به خوارق عادات اوست ، منتهى از قول مردمى بيشتر و در محيط جغرافيايى وسيعتر . اين حكايات نظر نگارنده را دربارهء شيخ جام كه در مقدّمهء روضة الرياحين نوشتهام تأييد مىكند و بار ديگر مدلل مىدارد كه شيخ جام آن مرد وارستهء بشر دوست و نوعپرست مهربان و بلندنظر و خطابخش و جرمپوش و وسيع الصدرى نيست كه انسان از يك عارف آزادهء بزرگ توقع دارد . تمام اين داستانها و روايات مربوط است يا به عتاب و خطاب و سرزنش و توبيخ مخالفان و
--> ( 1 ) - روضة الرياحين تأليف درويش على بوزجانى ، به اهتمام دكتر حشمت مؤيد ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب ، طهران 1345 .